حضرت عباس علیهالسلام، نمونه بصیرت، ایمان، وفاداری و ایثار در کربلا بود. او امان دشمن را نپذیرفت، تا آخرین لحظه در کنار امام حسین علیهالسلام ماند و در راه دفاع از دین و امامش جان فدا کرد. مقام معنوی او چنان والاست که همه شهیدان در قیامت به منزلتش غبطه میخورند.
حضرت عباس علیهالسلام، برادر و علمدار امام حسین علیهالسلام، نماد وفاداری، ایثار و ادب در کربلاست. او با وجود تشنگی، آب ننوشید و برای رساندن آب به خیمهها جنگید. شهادتش کنار نهر علقمه، امام حسین علیهالسلام را سخت اندوهگین کرد و یادش جاودانه ماند.
حضرت عباس علیهالسلام نماد شجاعت و دلاوری بود. در روز عاشورا، هنگامی که چهار تن از یاران امام حسین علیهالسلام در محاصره دشمن گرفتار شدند، به فرمان امام بهتنهایی به قلب سپاه دشمن زد، آنان را پراکنده کرد و یاران مجروح را نجات داد. این رخداد جلوهای از قدرت، رشادت و وفاداری اوست.
حضرت عباس علیهالسلام از کودکی در مکتب امیرالمؤمنین علیهالسلام با ادب، اطاعت و احترام به امام تربیت شد. او همواره امام حسین علیهالسلام را با نهایت تکریم خطاب میکرد و در عاشورا نیز ادب و وفاداری خود را نشان داد؛ تا آنجا که تشنگی خویش را فراموش کرد و آب را برای اهلبیت خواست.
در زیارت حضرت عباس علیهالسلام، امام صادق علیهالسلام ایشان را الگوی کامل بندگی معرفی میکنند؛ بندهای مطیع خدا و اولیای الهی، وفادار به حق، یاریگر دوستان خدا، خیرخواه مردم، ثابتقدم در مسیر حق، برخوردار از بصیرت و پیرو صالحان و پیامبران. این ویژگیها، نقشه راهی برای زندگی مؤمنانه و الهی است.
زیارت مأثور حضرت عباس علیهالسلام، نقلشده از امام صادق علیهالسلام، گواه مقام والای ایشان است. این زیارت بر تسلیم، وفاداری، خیرخواهی، صبر و مظلومیت قمر بنیهاشم تأکید دارد و پاداش الهی را برای او بیان میکند. صدور چنین زیارتی برای شخصی غیرمعصوم، نشاندهنده عظمت و منزلت ویژه حضرت عباس است.
امیرالمؤمنین و امالبنین علیهماالسلام با هدفی الهی، حضرت عباس علیهالسلام را برای دفاع از دین و یاری امام حسین علیهالسلام پرورش دادند. گزینش آگاهانه همسر، ایمان والدین و تربیت هدفمند، زمینهساز شکلگیری شخصیت وفادار عباس شد؛ چنانکه امالبنین پس از کربلا، محبت به امام را بر داغ فرزندان مقدم داشت.
حضرت عباس علیهالسلام جلوهای کمنظیر از زیبایی ظاهر و باطن بود. سیمای درخشان، قامت رشید و توانمندی جسمانی او با ایمان عمیق، عبادت، شجاعت، وفاداری، ایثار و دانش همراه شده بود. فداکاریاش در راه امام حسین علیهالسلام، مقامی والا برایش رقم زد؛ چنانکه شهیدان به جایگاه او غبطه میخورند.
عباس علیهالسلام از نوجوانی شجاعت و توان کمنظیری داشت، اما دلاوری او زیر فرمان عقل، بصیرت و اطاعت از امام بود. در صفین با قدرت جنگید و هنگام جسارت به پیکر امام حسن علیهالسلام، به فرمان امام حسین علیهالسلام خشم را مهار کرد. شجاعت او در خدمت ولایت معنا مییافت.
امالبنین سلاماللهعلیها با ایمان، محبت و تربیتی هدفمند، حضرت عباس علیهالسلام را بر پایه ادب، وفاداری و دفاع از امام پرورش داد. او فرزندان حضرت زهرا سلاماللهعلیها را بر فرزندان خود مقدم میداشت و از کودکی، فداکاری در راه حق را در جان عباس نهاد؛ الگویی ماندگار برای مسئولیت تربیتی والدین.
آب، مایه حیات و سیرابکردن تشنگان از ارزشمندترین اعمال نزد خداوند است؛ خواه انسان، حیوان، مؤمن یا غیرمؤمن باشد. حضرت عباس علیهالسلام جلوه کامل این فضیلت بود؛ سقایی که برای رساندن آب به امام حسین علیهالسلام و اهلبیت، دستها و جان خویش را فدا کرد و مقامی والا یافت.
امالبنین سلاماللهعلیها بانویی نجیب، باایمان و سرشار از محبت به خاندان پیامبر بود. او پس از ازدواج با امیرالمؤمنین علیهالسلام، فرزندان حضرت زهرا سلاماللهعلیها را بر فرزندان خود مقدم داشت. حضرت عباس علیهالسلام، نخستین ثمره این پیوند، در دامان چنین مادری با معرفت، وفادار و فداکار پرورش یافت.
حضرت عباس علیهالسلام با بصیرت، امام حسین علیهالسلام را نه فقط برادر، بلکه حجت خدا و جانشین پیامبر میدانست. ازاینرو، اطاعت، خیرخواهی و فداکاری او ریشه در رضای الهی داشت. او جان، مال و توان خویش را در راه امام زمانش فدا کرد و برای آخرت توشهای جاودان ساخت.
حضرت عباس علیهالسلام به سبب اطاعت کامل از خدا، وفاداری به امام حسین علیهالسلام و فداکاری در راه دین، به مقامی والا نزد پروردگار و اهلبیت رسید. ازاینرو، شیعیان او را «بابالحوائج» میدانند؛ بندهای مقرب که به اذن خدا، وسیله رحمت، شفاعت و گشایش گرفتاریهای مؤمنان است.
حضرت عباس علیهالسلام با شناخت دقیق از بیوفایی کوفیان، قدرت دشمن و اندکبودن یاران امام حسین علیهالسلام، آگاهانه راه حق را برگزید. او رفاه، امنیت، مقام و سازش را کنار گذاشت و تا پایان در کنار امام ماند. انتخاب بزرگ او، الگویی ماندگار برای تصمیمهای سرنوشتساز زندگی ماست.
حضرت عباس علیهالسلام، فرزند امیرالمؤمنین و پرچمدار کربلا، نمونهای والا از شجاعت، معرفت، اخلاص و وفاداری بود. امام صادق علیهالسلام او را بندهای صالح و مطیع خدا، پیامبر و امامان معرفی میکند. تسلیم، استقامت و وفای کامل او به امام حسین علیهالسلام، جلوهای از کمال انسانی است.
حضرت زینب کبری سلاماللهعلیها عبادت را تنها در نماز و نیایش نمیدید، بلکه صبر در مصیبت، فداکردن فرزندان، همراهی با قیام امام حسین علیهالسلام و افشاگری علیه حکومت یزید را بندگی خدا میدانست. خطبههای روشنگرانهاش مردم را بیدار و پایههای ظلم را متزلزل کرد و نام اهلبیت را جاودانه ساخت.
حضرت زینب سلاماللهعلیها نمونهای والا از صبر ایمانی بود. او در کربلا، فرزند، برادران و عزیزانش را در راه خدا تقدیم کرد و در برابر تشنگی، اسارت و مصیبتها استوار ماند. صبرش از رضایت الهی، شناخت هدف و ایمان عمیق سرچشمه میگرفت و الگویی برای مواجهه با دشواریهای زندگی شد.
حضرت زینب سلاماللهعلیها در مجلس ابنزیاد، با شجاعت و منطق، تبلیغات حکومت یزید را خنثی کرد. هنگامی که ابنزیاد خواست شهادت خاندانش را نشانه شکست بداند، ایشان فرمود جز زیبایی ندیده است و رسوایی را سزاوار فاسقان دانست. پاسخهای کوبنده او، حاکم را خشمگین و حقیقت کربلا را آشکار کرد.
حضرت زینب کبری سلاماللهعلیها، بانویی عالم، شجاع و صبور و پیامآور نهضت عاشورا بود. ایشان پس از شهادت امام حسین علیهالسلام، سرپرستی اسیران، مراقبت از امام سجاد علیهالسلام و افشای جنایات امویان را بر عهده گرفت. خطبههای کوبندهاش در کوفه و شام، پیام کربلا را جاودانه ساخت.
