یکی از بزرگترین اجتماعات مسلمانان در سرتاسر جهان، هر ساله در یکی از بزرگترین اعیاد آنان، یعنی روز عید فطر رقم می‌خورد. میلیون‌ها مسلمان این روز را جشن می‌گیرند، در اجتماعات بزرگ این روز به دور هم جمع می‌شوند، نماز عید به پا می‌دارند و در آن دوازده مرتبه تکبیر می‌گویند1 و پروردگار خود را شکر و او را تعظیم می‌کنند. اما به راستی حکمت این نوع بزرگداشت روز عید فطر چیست؟

فضل بن شاذان از امام رضا (علیه السلام) نقل کرده است که حضرت فرمودند:

“روز فطر، بدان جهت عيد قرار داده شد تا محلّ گردهمايى و اجتماع مسلمانان باشد، تا در این روز گرد هم ‏آمده و به خاطر خداى عزّوجل از خانه‌ها بیرون بیایند، و خدا را در برابر نعمت‏هايش (و پاداش و جایزه عباداتشان) به شكوه و بزرگى ياد كنند. پس این روز عيد قرار داده شد، تا در آن اجتماع کنند (و يكديگر را ببينند، و از احوال يكديگر باخبر باشند) و (پس از یک ماه روزه‌داری) روزه‏ ها را افطار كنند (در این روز روزه نگیرند) و (به مستحقان) زكات دهند و با اشتیاق به درگاه خداوند روى آورند و روزى باشد كه خواسته‌های خود را به درگاه خداوند متعال عرضه كنند.

همچنین این روز عید قرار داده شد چون روز عيد فطر، اولين روز از سال است كه خوردن و نوشيدن در آن حلال مى‏شود، چرا که در نزد اهل حقیقت، اولین ماه از سال، ماه رمضان است (که روزه در این ماه واجب است2. پس خداوند دوست دارد در این روز اجتماعى براى مسلمانان باشد كه در آن ستایش و تقدیس الهی در آن انجام شود.

]باز به همين علّت است كه[ تكبير در نماز عيد بيش از ساير نمازها است،3 چرا که تكبير براى بزرگداشت و تعظيم و تمجيد الهى است به شکرانه‌ی آن كه بندگان را هدايت فرموده و عافيت بخشيده است، چنان‌كه خداوند عزّوجل، خود فرمود: “‏…تا خداوند خود را به بزرگى ياد كنيد بر اينكه شما را هدايت فرموده است، شايد شما شكر نعمت‌هاى خداوندى را بجا آورید4“… “5و6

سایت رشد فرارسیدن روز جشن بندگی و هنگامه شکر الهی،

عید سعید فطر

را به تمامی مسلمانان، خصوصا شما دوست گرامی تبریک و تهنیت می­گوید.

 پاورقی‌ ها:

  1. 1- در بین تمامی مذاهب اسلامی (اعم از شیعه و سنی)، تنها حنفی‌ها نماز عید را با شش تکبیر به جا می‌آورند.
  2. 2- طبق تقویم رسمی اسلامی، ماه محرم اولین ماه سال است، اما طبق روایات رسیده از معصومین (علیهم السلام)، شروع سال با ماه مبارک رمضان و یا شب قدر است که در ماه مبارک رمضان قرار دارد و در این شب مقدرات یک سال بندگان تقدیر می‌شود (روایات مورد نظر در کتاب تهذیب، جلد 4، صفحه 333 موجود است).
  3. 3- در نمازهای واجب (و مستحب بجز نماز عید فطر و قربان) گفتن تنها یک تکبیر که آن هم تکبیره الاحرام است ضروری می‌‌باشد.
  4. 4- “… وَ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلى‏ ما هَداكُمْ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ” (سوره بقره، آیه 185)
  5. 5- من لا یحضره الفقیه، جلد 1، صفحه 522
  6. 6- ترجمه حدیث برگرفته از ترجمه کتاب من لا یحضره الفقیه، اثر علی اکبر و محمد جواد غفاری و سید صدر الدین بلاغی می‎باشد.