هيچ كس نيست كه از موعظه بى‏ نياز باشد و هيچ جامعه ‏اى نيست كه احتياج به پند و نصیحت نداشته باشد. موعظه كلامى است كه به دل نرمى و لطافت مى‏ دهد. سنگ‌دلی را از دل مى ‏برد، خشم و شهوت را فرو مى ‏نشاند و هواهاى نفسانى را آرام مى‏ کند و به روح صفا و جلا مى ‏دهد.

بنابراین هيچ فردى از موعظه بى‏ نياز نيست. ممكن است فردى از تعليم شخص ديگرى بى ‏نياز باشد اما از موعظه او بى‏ نياز نيست؛ زيرا دانستن، يك مطلب است و متذكر شدن و تحت تأثير تلقين يك واعظ مؤمن متقى قرار گرفتن مطلب ديگر است.

اگر موعظه از لسان دين باشد اثر ديگر و عميق تری دارد. مواعظ دين است كه بیشتر بر روى دل ها اثر می گذارد و به دل ها خشوع می دهد. البته گذشته از اين كه موعظه بايد از زبان دين گفته شود، چه بهتر که خود واعظ نيز از سخنان خود متأثر باشد و از دل موعظه كند.

لذا بايد هميشه مردم مورد موعظه قرار گيرند، نسبت به خداوند متذکر باشند و از غفلت احتمالی كه نسبت به مرگ دارند بيرون آورده شوند؛ متوجه آثار گناهانشان بشوند؛ از قبر و قيامت بشنوند و نسبت به عدل الهى متذکر شوند. اين امرى است لازم و ضرورى و هيچ وقت جامعه از اين بى‏ نياز نيست.

به همین جهت امام باقر العلوم (علیه السلام) می فرماید: “…علما اگر از نصيحت و راهنمايى خوددارى ورزند، خيانت كرده ‏اند، و اگر راه گم كرده‏ اى را ببينند و راه را به او ننمايند… كار بسيار بدى كرده‏ اند، زيرا كه خداى متعال از آنان در كتاب خود پيمان گرفته است كه مردمان را امر به معروف و نهى از منكر كنند، و مددكار تقوى و كار نيك باشند…[note]1-  “…و العلماء في انفسهم خانة، ان كتموا النّصحية، إن رأوا تائها ضالّا لا يهدونه… فبئس ما يصنعون؛ لأنّ اللّه- تبارك و تعالى- اخذ عليهم الميثاق في الكتاب، أن يأمروا بالمعروف و بما أمروا به، و ان ينهوا عمّا نهوا عنه، و ان يتعاونوا على البرّ و التقوى…‏” (کافی، جلد 8، صفحه 54)[/note]

کلام امام باقر (علیه السلام) توجه موعظه گران را از يک سو و مراجعه و پذيرش پند پذیران را از سوی ديگر طلب می‌نمايد.

(برگرفته از کتاب “خطابه و منبر”، تاليف: “استاد شهید مرتضی مطهری” (همراه با تلخیص و اضافات))

پاورقی:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *