طاووس یمانی، یکی از شخصیت ها و علمای هم عصر امام سجاد و امام باقر (علیهم السلام) بود که برای خود شاگردانی داشت که به اصحاب طاووس معروف بودند.

ابوبصیر می گوید: با جمعی از دوستان، در محضر امام باقر (علیه السلام)، در کنار کعبه نشسته بودیم. در این هنگام، طاووس یمانی با جمعی از اصحابش به محضر امام باقر (علیه السلام) آمد و عرض کرد: آیا اجازه می دهی چند سؤال کنم؟

امام باقر (علیه السلام): اجازه هست، بپرس.

طاووس یمانی: به من خبر بده در چه زمان یک سوم انسان ها مردند؟

امام باقر (علیه السلام): ای شیخ! اشتباه کردی به جای این که بگویی: «در چه زمانی یک چهارم انسان ها مردند، گفتی یک سوم.» در آن هنگام که قابیل برادرش هابیل را کشت، چهار نفر انسان در زمین وجود داشتند که عبارت بودند از: آدم، حوا، هابیل و قابیل. با کشته شدن هابیل، به دست قابیل، یک چهارم آنها نابود شدند.

طاووس یمانی: آن قوم که گواهی به حق دادند ولی دروغگو بودند، چه کسانی هستند؟

امام باقر (علیه السلام): آن قوم، منافقان اند که به رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) گفتند: «گواهی می دهیم که تو رسول خدا هستی، ولی خداوند گواهی می دهد که منافقان دروغگو هستند.»[note]1- “إذا جاءك المنافقون قالوا نشهد إنك لرسول الله و الله يعلم إنك لرسوله و الله يشهد إن المنافقين” لكاذبون”‏ ،”هنگامى كه منافقان نزد تو آيند مى‏گويند: «ما شهادت مى‏دهيم كه يقيناً تو رسول خدايى!» خداوند مى‏داند كه تو رسول او هستى، ولى خداوند شهادت مى‏دهد كه منافقان دروغگو هستند (و به گفته خود ايمان ندارند)”(سوره منافقون، آیه 1)[/note]

طاووس یمانی: آن فرستاده ای که نه از انسان ها بود و نه از جنیان و نه از فرشتگان، و خداوند در قرآنش از آن یاد کرده چه بود؟

امام باقر (علیه السلام): او کلاغ بود که خداوند او را نزد قابیل فرستاد تا به او بفهماند که چگونه جنازه ی برادرش هابیل را بپوشاند.[note]2- “فبعث الله غرابا يبحث في الأرض ليريه كيف يواري سوأة أخيه …”،” سپس خداوند زاغى را فرستاد كه در زمين، جستجو (و كندوكاو) مى‏كرد تا به او نشان دهد چگونه جسد برادر خود را دفن كند… ” (سوره مائده، آیه 31)[/note]

طاووس یمانی: آن موجودی که نه از جن بود و نه از انس و نه از فرشتگان، و قوم خود را ترسانید و خدا در قرآنش از آن یاد کرده، چه بود؟

امام باقر (علیه السلام): آن موجود، مورچه بود که به قوم خود گفت: «وارد لانه های خود شوید تا سلیمان و لشکریان از روی نا آگاهی، شما را پایمال نکنند.»[note]3- “…يا أيها النمل ادخلوا مساكنكم لا يحطمنكم سليمان و جنوده و هم لا يشعرون‏”،”… اى مورچگان به لانه‏ هاى خود برويد تا سليمان و سپاهيان او به غفلت شما را پايمال نكنند.” (سوره نمل، آیه 18)[/note]

طاووس یمانی: به من خبر بده از آن موجودی که از انسان و جن و فرشتگان نبود و به او نسبت دروغ دادند و خداوند از او در قرآن یاد کرده است.

امام باقر (علیه السلام): آن موجود، گرگ بود که برادران یوسف، به او نسبت دروغ دادند و گفتند گرگ یوسف را خورد.[note]4-“قالوا يا أبانا إنا ذهبنا نستبق و تركنا يوسف عند متاعنا فأكله الذئب و ما أنت بمؤمن لنا و لو كنا صادقين‏”،”گفتند: «اى پدر! ما رفتيم و مشغول مسابقه شديم، و يوسف را نزد اثاث خود گذارديم و گرگ او را خورد! تو هرگز سخن ما را باور نخواهى كرد، هر چند راستگو باشيم!» ” (سوره یوسف، آیه 17)[/note]

طاووس یمانی: به من خبر بده از چیزی که اندکش حلال، و بسیارش حرام است و خداوند از آن در قرآن یاد کرده است.

امام باقر (علیه السلام): آن چیز نهی حضرت طالوت (نماینده پیامبر عصر خویش) بود، که به لشکر خود گفت: «از آب این نهر جز اندکی (یک کف دست) نیاشامید.»[note]5- “فلما فصل طالوت بالجنود قال إن الله مبتليكم بنهر فمن شرب منه فليس مني و من لم يطعمه فإنه مني إلا من اغترف غرفة بيده… “، “و هنگامى كه طالوت (به فرماندهى لشكر بنى اسرائيل منصوب شد، و) سپاهيان را با خود بيرون برد، به آنها گفت: «خداوند، شما را به وسيله يك نهر آب، آزمايش مى‏كند آنها (كه به هنگام تشنگى،) از آن بنوشند، از من نيستند و آنها كه جز يك پيمانه با دست خود، بيشتر از آن نخورند، از من هستند»…” (سوره بقره، آیه 249)[/note]

به این ترتیب امام باقر (علیه السلام) به سؤالات پیچیده طاووس، بی درنگ پاسخ داد [note]6- احتجاج طبرسی، جلد 2، صفحه 328 الی  330[/note]و با احاطه علمی خویش به آیات قرآن کریم، حاضران را متعجب ساخت.

«برگرفته از کتاب “نگاهی بر زندگی امام باقر (علیه السلام)”، تالیف: “حجة الاسلام محمد محمدی اشتهاردی”»

پاورقی‌ها:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *