موارد زیر که به اختصار دلیل های این که قرآن به زبان عربی نازل شده است آماده است:

  1. از مهم ترین ابزارهای ارتباطی بشر، کلام و نوشتار است. هر پیامی -چه کلامی و شفاهی، چه کتبی و نوشتاری- برای قابل درک بودن برای انسان، ناگزیر باید در قالب یک زبان بشری بیان شود.  خداوند در ارسال پيامبران و ابلاغ پيام‌هاى خويش از زبانهای خاص اقوام و اعصار مختلف استفاده کرده است. یعنی تمامی پیامبران الهی با زبان مردمی که برای دعوت آنها مبعوث شده بودند سخن می‌گفتند و کتاب آسمانی آنها هم به همان زبان بود. (1) قرآن هم مثل هرکتاب دیگری از این قاعده مستثنی نیست. اولین مخاطبان قرآن، پیامبرگرامی اسلام صلی الله علیه و آله  و مردم عرب­زبان شبه جزیره عربستان بودند. لذا طبیعی است که این کتاب به زبان عربی باشد. خود قرآن می­گوید که به زبان عربی مبین (روشن و گويا) سخن می‏ گوید. (2)

 اما آیا نوشته شدن یا نزول يک کتاب به زبانی خاص، مخاطبین آن را منحصر به آن قومی می کند که آن زبان را می ­دانند یا برای دیگر اقوام هم قابل استفاده است؟

اجازه دهید مثالی بزنیم: ابن سینا، حکیم فارسی زبان که آوازه اش در سراسر جهان پیچیده است کتابی در زمینه علم پزشکی به زبان عربی به نام «القانون فی الطب» نوشته است. گفته شده این کتاب به زبان های متعددی ترجمه شده و تقريبا 700 سال در مراکز علمی اروپا تدریس می شده است. (3) آيا منطقی است که طبیبان دنیا در مواجهه با این کتاب بگويند چون این کتاب به زبان عربی نوشته شده، پس فقط برای عرب زبانان می­ تواند مفید باشد؟  قطعاً هر دانشمند طب پژوهی به منظور استفاده از این کتاب، آن را ترجمه می کرده یا از ترجمه ­ی آن در جهت ارتقای دانش خود بهره می گرفته است. به عبارتی عربی بودن زبان این کتاب، مانعی برای فهمیدن مفاهیم آن توسط افراد غیر عرب زبان نبوده است. حال در مواجهه با قرآن که یک کتاب آسمانی است و ادعا دارد که راهگشای بشر در مسیر سعادت است،  اگر کسی به دنبال بررسی مفاهیم آن باشد، به سراغ آن می رود و از ترجمه آن استفاده می کند.

  1. خود قرآن مخاطب خود را تمام بشريت معرفی می کند و بیان می دارد که برای همگان نازل شده است. به جهت رعایت اختصار فقط به یک نمونه از این آیات اشاره می شود: بزرگ و بزرگوار است آن (خداوندی) كه فرقان – جدا کننده‌ی حق از باطل (يعنی قرآن)- را بر بنده خویش فرو فرستاد تا برای جهانیان هشدار‏دهنده باشد.(4)

4.در پايان ذکر اين نکته لازم است که زبان عربي یکی از زبان هایی است که از قدرت نفوذ و تأثیرگذاری بالایی برخوردار است. ایجاز در بیان، فصاحت و بلاغت این زبان در کنار قابليت ها و مزیت­ های لغوی و دقت­ های آن، زبان عربی را در زمره برترین زبان های دنیا قرار داده است (5) . قرآن که ادعا دارد حاوی مهم ­ترین پیام ­ها برای همه انسان­ ها تا روز قیامت است، از بستر این زبان براي انتقال مفاهیم و معانی استفاده کرده است.

پاورقی :

  (1)  و ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ [ابراهیم/4]

(2)بِلِسَانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ[شعراء/195]

(3)قانون در طب

(4) تَبارَكَ الَّذی نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى‏ عَبْدِهِ لِیَكُونَ لِلْعالَمینَ نَذیراً  فرقان/ 1

 (5) تاریخ اعراب، فیلیپ خوری هیتی، آموزش عالی بین المللی مک میلان، 2002