یکی از مشکلات رایج در عرصۀ اجتماع، بروز تکبّر و خودبزرگ‌بینی در برخی اقشار و مناصب اجتماعی است. منشأ این تکبّر، چه مقام چندروزۀ دنیا، چه دارایی، چه زیبایی ظاهری، چه علم و چه قدرت باشد، نزد خداوند متعال ناپسند است. قرآن کریم به‌صراحت در آیات متعدد، در مذمّت افراد متکبّر سخن به‌میان آورده است. به‌عنوان‌مثال، خداوند در سورۀ لقمان آیۀ ۱۸ می‌فرماید: “روی خود را از مردم برمگردان و در زمین مغرورانه راه مرو، زیرا خداوند هیچ متکبّر فخرفروشی را دوست ندارد.(۱)همچنین خداوند در آیۀ ۲۳ سوره نحل می‌فرماید: “خداوند افراد متکبّر را دوست ندارد.(۲) بنابراین یکی از نتایج تکبّر، آن است که فرد از دایرۀ محبوبیت خداوند خارج می‌شود.

تکبّر علاوه بر عدم محبوبیت نزد خداوند و حتّی مردم، باعث ایجاد فاصله میان افراد و متعاقب آن از بین رفتن یکدلی و یکپارچگی و فاصله گرفتن افراد جامعه از دیگران و حتی خانواده می‌شود.

 نقطۀ مقابل تکبر، صفت تواضع است که در سیرۀ اهل‌بیت (علیهم‌السلام) به‌دفعات مشاهده‌شده است.

به‌عنوان‌مثال، ابن عساکر دمشقی (محدّث و مورّخ اهل سنت) در تاریخ خود می‌نویسد: “[امام] حسین [علیه‌السلام] از جلوی مستمندانی که در صُفّه در حال غذا خوردن بودند، می‌گذشت. آنان وی را دعوت به غذا کردند. [امام] حسین [علیه‌السلام] از اسب پایین آمد و فرمود: “خداوند، متکبران را دوست نمی‌دارد.”(۳) سپس با آنان غذا خورد و به آنان گفت: “من دعوت شما را پذیرفتم. حال شما نیز دعوتم را بپذیرید.” آنان گفتند: “می‌پذیریم.” آنگاه با آنان به منزل آمد و به همسرش، رباب، گفت: “آنچه ذخیره نموده‌ای، آماده نما و بیاور.””(۴)

روز عاشورا نیز وقتی پیکر مطهر سیّدالشّهدا (علیه‌السلام) بر زمین مشاهده شد، بر شانۀ مبارکشان علامتی دیده شد. وقتی از امام سجاد‌ (علیه‌السلام) در مورد علت آن سؤال شد، فرمودند: “اثر آن کوله‌هایی است که به دوش می‌گرفت و به منزل بیوه‌زنان و یتیمان و مستمندان می‌برد.”(۵)

سایت رشد فرارسیدن سوم شعبان، سالروز میلاد

سبط گرامی پیامبر (صلی‌ الله علیه و آله و سلم) و کشتی نجات امت و باب رحمت الهی،

حضرت اباعبدالله، حسین بن علی بن ابی‌طالب (علیهم‌السلام)

را به تمامی مسلمانان جهان، به‌خصوص شما دوست گرامی تبریک و تهنیت می‌گوید.

پایگاه اسلامی ـ شیعی رشد


پاورقی‌ها:

۱- “وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّک لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِی الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّ اللَّهَ لَا یحِبُّ کلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ” (سوره لقمان، آیه ۱۸)

۲- “…. إِنَّهُ لا یحِبُّ الْمُسْتَکْبِرِینَ” (سوره نحل، آیه ۲۳)

۳- اشاره به آیه ۲۳ سوره نحل

۴- الطبقات الکبری، جلد ۱۰، صفحه ۴۱۱؛ تاریخ دمشق،  جلد ۱۴، صفحه ۱۸۱.

۵- ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، جلد ۴، صفحه ۶۶؛ بحارالانوار، جلد ۴۴، صفحه ۱۹۰.